Φοίνικες για την Κύπρο: ποιον να διαλέξετε

Πώς να διαλέξετε

• Κρύο: στις παραθαλάσσιες και πεδινές περιοχές οι χειμώνες είναι ήπιοι. Στην ενδοχώρα, όπου πέφτει παγετός, και στα ορεινά, προτιμήστε φοίνικες που αντέχουν κάτω από το μηδέν. Η θερμοκρασία σε κάθε κάρτα σας βοηθά να συγκρίνετε.
• Τελικό ύψος: κάποιοι φοίνικες ξεπερνούν τα 15 m. Σκεφτείτε καλώδια, στέγες και την απόσταση από το σπίτι πριν φυτέψετε.
• Ένας κορμός ή πολλοί: οι μονόκορμοι δίνουν κάθετη γραμμή και σκιά ψηλά. Οι πολύκορμοι, όπως ο χαμαίρωπας, γεμίζουν χώρο σαν μεγάλος θάμνος.
• Νερό: οι ανθεκτικοί φοίνικες περνούν με λίγο νερό αφού εγκατασταθούν. Οι τροπικοί θέλουν τακτικό πότισμα το καλοκαίρι.
• Αγκάθια: οι φοίνικες του γένους Phoenix, ο χαμαίρωπας, η Brahea και η Washingtonia έχουν αγκάθια στους μίσχους. Κοντά σε πισίνες και σημεία παιχνιδιού προτιμήστε φοίνικες χωρίς αγκάθια.

Ανθεκτικοί φοίνικες, για κάθε περιοχή

Αντέχουν ζέστη, αέρα, λίγο νερό και τον παγετό των περισσότερων περιοχών της Κύπρου. Η ασφαλής επιλογή για την ενδοχώρα και για κήπους με λίγη φροντίδα.

Χαμαίρωπας Humilis

Chamaerops humilis

Ο φοίνικας της Μεσογείου: χαμηλός, πολύκορμος, αργής ανάπτυξης και πολύ ανθεκτικός. Αφαιρώντας τα παραβλαστήματα παίρνει μορφή δεντρακιού.

1–3 m έως -10 °C Χαμηλό Σε Απόθεμα

Χαμαίρωπας Humilis Γκρίζος

Chamaerops humilis var. cerifera

Η γαλάζια μορφή του χαμαίρωπα, με ασημομπλέ βεντάλιες. Θέλει πλήρη ήλιο για έντονο χρώμα.

2–3 m έως -8 °C Χαμηλό Σε Απόθεμα

Brahea Armata

Brahea armata

Γαλάζιος φοίνικας με ασημί βεντάλιες, για ηλιόλουστα, ξηρά και ανεμόπληκτα σημεία. Αργής ανάπτυξης.

6–12 m έως -8 °C Χαμηλό Σε Απόθεμα

Washingtonia

Washingtonia robusta

Ψηλός, λεπτός κορμός και γρήγορη ανάπτυξη. Για δεντροστοιχίες και μεγάλους χώρους.

15–25 m έως -4 °C Χαμηλό Σε Απόθεμα

Αρεκάστρουμ

Syagrus romanzoffiana

Το αρεκάστρουμ, η «βασίλισσα των φοινίκων»: τοξωτά, φτερωτά φύλλα, γκρίζος κορμός, χωρίς αγκάθια. Για κήπους, πάρκα και δρόμους.

10–15 m έως -4 °C Μέτριο Σε Απόθεμα

Τροπικοί φοίνικες, για παραθαλάσσιες και πεδινές περιοχές

Δίνουν την πιο τροπική εικόνα, αλλά θέλουν ήπιο χειμώνα, προστατευμένη θέση και τακτικό πότισμα το καλοκαίρι. Ιδανικοί για παραθαλάσσιες κατοικίες, ξενοδοχεία και χώρους γύρω από πισίνες.

Αρχοντοφοίνικας

Archontophoenix alexandrae

Ο αρχοντοφοίνικας: λεπτός, λείος κορμός και φτερωτά φύλλα με ασημί κάτω επιφάνεια. Χωρίς αγκάθια.

10–20 m έως 5 °C Μέτριο Σε Απόθεμα

Αρχοντοφοίνικας του Cunningham

Archontophoenix cunninghamiana

Ο αρχοντοφοίνικας του Cunningham, λίγο πιο ανθεκτικός στο κρύο. Κόκκινοι καρποί που φέρνουν πουλιά.

10–20 m έως 0 °C Μέτριο Σε Απόθεμα

Foxtail Palm

Wodyetia bifurcata

Ο foxtail: φουντωτά φύλλα σαν ουρά αλεπούς. Εντυπωσιακός σε σειρά ή ομάδες, χωρίς αγκάθια.

6–10 m έως 5 °C Μέτριο Σε Απόθεμα

Νεοτύψης

Dypsis decaryi

Ο τριγωνικός φοίνικας: τα φύλλα βγαίνουν σε τρεις σειρές και σχηματίζουν τρίγωνο. Για εισόδους και ως φυτό-έμφαση.

4–8 m έως 2 °C Μέτριο Σε Απόθεμα

Phoenix Reclinata

Phoenix reclinata

Πολύκορμος φοίνικας με λυγερούς, κυρτούς κορμούς. Έχει αγκάθια στη βάση των φύλλων.

10–15 m έως 5 °C Μέτριο Σε Απόθεμα

Μικροί φοίνικες και «φοινικοειδή» για γλάστρες και αυλές

Για μπαλκόνια, αίθρια, εισόδους και χώρους γύρω από πισίνες, όπου χρειάζεται τροπική εικόνα χωρίς μεγάλο ύψος. Η ζάμια και η νολίνα δεν είναι πραγματικοί φοίνικες, αλλά δίνουν παρόμοια εικόνα.

Ροπελίνη

Phoenix roebelenii

Η ροπελίνη: μικρός, κομψός φοίνικας με λεπτά φύλλα. Ταιριάζει σε γλάστρες, αίθρια και πισίνες. Έχει αγκάθια στη βάση των φύλλων.

2–3 m έως 2 °C Μέτριο Σε Απόθεμα

Ζάμιες

Zamia furfuracea

Κυκάδα με χοντρά, βελούδινα φύλλα, πολύ αργής ανάπτυξης. Θέλει ημισκιά. Τοξική αν φαγωθεί.

1–1.5 m έως 5 °C Χαμηλό Σε Απόθεμα

Νολίνα ή Ponytail palm

Beaucarnea recurvata

Η νολίνα: φουσκωμένη βάση κορμού και κρεμαστά φύλλα σαν αλογοουρά. Αντέχει την ξηρασία, καλή σε γλάστρα.

2–4 m σε γλάστρα, έως 6 m στο έδαφος έως 5 °C Χαμηλό Σε Απόθεμα

Φύτευση

• Οι φοίνικες ριζώνουν καλύτερα όταν το χώμα είναι ζεστό, από την άνοιξη ως τις αρχές του φθινοπώρου. Τα φυτά σε γλάστρα φυτεύονται και άλλες εποχές, με προσεκτικό πότισμα.
• Φυτέψτε στο ίδιο βάθος που ήταν στη γλάστρα, όχι βαθύτερα. Ο κορμός δεν θέλει χώμα γύρω του.
• Το χώμα πρέπει να στραγγίζει καλά. Σε βαρύ, αργιλώδες έδαφος προσθέστε άμμο ή χαλίκι, γιατί το λιμνασμένο νερό σαπίζει τις ρίζες.
• Στους μεγάλους φοίνικες βάλτε στήριξη τον πρώτο χρόνο, μέχρι να ριζώσουν και να μην τους κουνά ο αέρας.
• Κατά τη μεταφορά και τη φύτευση προστατέψτε την κορυφή (τον «οφθαλμό»), από όπου βγαίνουν τα νέα φύλλα. Αν καταστραφεί, ο μονόκορμος φοίνικας δεν ξαναβγάζει κορυφή.

Πότισμα, λίπανση και κλάδεμα

• Πότισμα: βαθύ και τακτικό τον πρώτο χρόνο. Μετά, αραιότερα και σε βάθος, αφήνοντας την επιφάνεια του χώματος να στεγνώνει ανάμεσα στα ποτίσματα. Οι τροπικοί φοίνικες θέλουν περισσότερο νερό το καλοκαίρι από τους ανθεκτικούς.
• Μη ρίχνετε νερό μέσα στην κορυφή του φοίνικα. Ποτίζετε στη ρίζα.
• Λίπανση: από την άνοιξη ως το φθινόπωρο, με ισορροπημένο λίπασμα ή ειδικό λίπασμα για φοίνικες, πάντα σε υγρό χώμα.
• Κιτρινισμένα παλιά φύλλα συνήθως σημαίνουν έλλειψη καλίου ή μαγνησίου, ή πολύ νερό. Ένα ειδικό λίπασμα για φοίνικες βοηθά.
• Κλάδεμα: κόβετε μόνο τα ξερά και τα εντελώς κίτρινα φύλλα. Μην κόβετε πράσινα φύλλα για «καθαρή» εικόνα, γιατί ο φοίνικας τα χρειάζεται για να τρέφεται.

Προσοχή στα έντομα

Δύο έντομα προσβάλλουν φοίνικες στη Μεσόγειο: το κόκκινο σκαθάρι των φοινίκων (Rhynchophorus ferrugineus), κυρίως σε φοίνικες του γένους Phoenix, και η πεταλούδα Paysandisia archon, που προσβάλλει και τον χαμαίρωπα. Οι προνύμφες τους τρώνε το εσωτερικό του κορμού και της κορυφής, οπότε η ζημιά φαίνεται αργά.

Ελέγχετε την κορυφή τακτικά. Κεντρικά φύλλα που γέρνουν ή είναι φαγωμένα, τρύπες με πριονίδι στη βάση των φύλλων ή μια κορυφή που «ανοίγει» θέλουν άμεση εξέταση από ειδικό.

Συχνές ερωτήσεις

Ποιος φοίνικας αντέχει περισσότερο στο κρύο;

Από τους φοίνικες της παραγωγής μας, ο χαμαίρωπας και η Brahea armata αντέχουν τον παγετό των περισσότερων περιοχών της Κύπρου. Ακολουθούν η Washingtonia και το αρεκάστρουμ. Οι αρχοντοφοίνικες, ο foxtail και ο νεοτύψης θέλουν ήπιο χειμώνα.

Ποιος φοίνικας κάνει για γλάστρα ή μικρό χώρο;

Η ροπελίνη (Phoenix roebelenii) και ο χαμαίρωπας μένουν μικροί και ταιριάζουν σε μεγάλες γλάστρες. Η ζάμια και η νολίνα δίνουν παρόμοια εικόνα σε ακόμα μικρότερο χώρο.

Ποιοι φοίνικες δεν έχουν αγκάθια;

Οι αρχοντοφοίνικες, το αρεκάστρουμ, ο foxtail και ο νεοτύψης δεν έχουν αγκάθια. Είναι η καλύτερη επιλογή κοντά σε πισίνες και σημεία όπου κυκλοφορούν παιδιά.

Πόσο γρήγορα μεγαλώνουν οι φοίνικες;

Η Washingtonia, το αρεκάστρουμ και οι αρχοντοφοίνικες μεγαλώνουν σχετικά γρήγορα με καλό πότισμα. Ο χαμαίρωπας, η Brahea armata και η ζάμια μεγαλώνουν αργά. Γι' αυτό για άμεσο αποτέλεσμα σε έργα προτιμώνται μεγαλύτερα μεγέθη.

Πότε είναι η καλύτερη εποχή για φύτευση φοίνικα;

Από την άνοιξη ως τις αρχές του φθινοπώρου, όταν το χώμα είναι ζεστό και οι ρίζες αναπτύσσονται γρήγορα. Τον πρώτο χρόνο ποτίζετε βαθιά και τακτικά.