Μεσογειακός κήπος με λίγο νερό

Οι βασικές αρχές

• Ομαδοποιήστε τα φυτά ανάλογα με το νερό που θέλουν. Τα πιο διψασμένα κοντά στο σπίτι και στο καθιστικό, τα πιο ανθεκτικά στις άκρες του κήπου.
• Λιγότερο γκαζόν. Το γρασίδι θέλει το περισσότερο νερό στον κήπο. Κρατήστε το μόνο όπου το χρησιμοποιείτε, και αλλού βάλτε χαλίκι, πλάκες ή φυτά εδαφοκάλυψης όπως το έρπον λασμαρί.
• Εδαφοκάλυψη (mulch). Ένα στρώμα φλοιού, ροκανιδιού ή χαλικιού γύρω από τα φυτά μειώνει την εξάτμιση και τα ζιζάνια.
• Στάγδην άρδευση. Οι σταλάκτες δίνουν νερό μόνο στη ρίζα και χάνεται πολύ λιγότερο από ό,τι με το μπεκ.
• Καλή στράγγιση. Τα μεσογειακά φυτά αντέχουν την ξηρασία πολύ καλύτερα από το λιμνασμένο νερό. Σε βαρύ χώμα ανακατέψτε άμμο ή χαλίκι και οργανική ύλη.
• Φυτέψτε σε επίπεδα: δέντρα για σκιά, θάμνοι για όγκο και αρωματικά ή αγρωστώδη μπροστά, για κήπο που δείχνει γεμάτος όλο τον χρόνο.

Δέντρα και φοίνικες

Δίνουν σκιά και δροσιά, και αφού εγκατασταθούν περνούν με λίγο νερό. Ελέγξτε το τελικό τους μέγεθος πριν τα φυτέψετε κοντά σε σπίτι ή σωληνώσεις.

Ελιά Κορωνέικη

Olea europaea

Το σύμβολο του μεσογειακού κήπου: αειθαλής, ανθεκτική στη ζέστη και την ξηρασία, με καρπό για το σπίτι.

3–8 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Κυπαρίσσι Ορθόκλωνο

Cupressus sempervirens

Στενή, κάθετη γραμμή που δεν πιάνει χώρο. Ιδανικό σε σειρά ή για να τονίσει μια είσοδο.

10–20 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Δάφνη

Laurus nobilis

Αρωματικά φύλλα για την κουζίνα. Κλαδεύεται σε δεντράκι ή θάμνο.

2–8 m σε καλλιέργεια Χαμηλό Σε Απόθεμα

Ροδιά Wonderful

Punica granatum

Ροδιά με εντυπωσιακά κόκκινα άνθη και μεγάλους καρπούς. Φυλλοβόλα, με χρυσά φύλλα το φθινόπωρο.

2–4 m Μέτριο Σε Απόθεμα

Πεύκος Ήμερος

Pinus pinea

Ο ήμερος πεύκος, με την πλατιά ομπρέλα σκιάς. Για μεγάλους κήπους και οικόπεδα.

12–20 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Αρτυματια

Schinus molle

Η αρτυματιά: κρεμαστό, ανάλαφρο φύλλωμα και ροζ καρπούς. Αντέχει ζέστη και ξηρασία, θέλει χώρο.

10–15 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Χαμαίρωπας Humilis

Chamaerops humilis

Ο φοίνικας της Μεσογείου: χαμηλός, πολύκορμος και πολύ ανθεκτικός.

1–3 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Brahea Armata

Brahea armata

Γαλάζιος φοίνικας με ασημί φύλλα, για ηλιόλουστα, ξηρά σημεία.

6–12 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Θάμνοι

Δίνουν όγκο και πράσινο όλο τον χρόνο. Οι περισσότεροι αντέχουν τη ζέστη του καλοκαιριού με ελάχιστο πότισμα αφού ριζώσουν.

Σχοινια

Pistacia lentiscus

Η ντόπια σχοινιά: πυκνή, αειθαλής και σχεδόν χωρίς απαιτήσεις.

2–4 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Μερσινιά Βαριεκάτα

Myrtus communis 'Variegata'

Μερσινιά με ποικιλόχρωμα φύλλα. Αρωματική, ανθεκτική και φωτεινή.

1–3 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Σπατζιά ή Φασκόμηλο

Salvia fruticosa

Η ντόπια σπατζιά (φασκόμηλο): αρωματικά ασημόχρωμα φύλλα για τσάι, μωβ άνθη την άνοιξη.

1–2 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Αροδάφνη

Nerium oleander

Άνθη όλο το καλοκαίρι με ελάχιστο νερό. Τοξική αν φαγωθεί.

2–5 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Λιμονιάστρουμ

Limoniastrum monopetalum

Ασημί φύλλωμα και ροζ-μωβ άνθη το καλοκαίρι. Αντέχει αλμύρα, ιδανικό για παραθαλάσσιους κήπους.

1–2 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Λευκόφυλλο Πράσινο

Leucophyllum frutescens

Ασημί φύλλωμα και μωβ άνθη. Θέλει πλήρη ήλιο και ελάχιστο νερό.

1.5–2.5 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Κάρισσα η Μακρόκαρπη

Carissa macrocarpa

Γυαλιστερό φύλλωμα, αρωματικά λευκά άνθη και βρώσιμοι κόκκινοι καρποί. Για ζεστές, πεδινές περιοχές.

2–3 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Καλλιστήμονας

Callistemon citrinus

Κόκκινα άνθη-βούρτσες που φέρνουν μέλισσες. Μεγάλη αντοχή στη ζέστη.

2–4 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Αρωματικά και εδαφοκάλυψη

Η καρδιά του μεσογειακού κήπου. Θέλουν ήλιο και λίγο νερό, γεμίζουν τα κενά ανάμεσα στους θάμνους, και τα περισσότερα μπαίνουν και στην κουζίνα. Τα έρποντα μπορούν να αντικαταστήσουν το γκαζόν σε σημεία που δεν πατιούνται.

Λασμαρί Foxtail

Rosmarinus officinalis 'Prostratus'

Έρπον λασμαρί: απλώνεται και καλύπτει πρανή, τοιχία και σημεία χωρίς γκαζόν.

0.3–0.6 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Λασμαρί Ορθόκλαδο

Rosmarinus officinalis

Όρθιο λασμαρί για μπορντούρες, χαμηλούς φράχτες και την κουζίνα.

1–2 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Λεβάντα Κυπριακή

Lavandula angustifolia

Λεβάντα: μωβ στάχυα το καλοκαίρι, άρωμα και μέλισσες.

0.4–0.8 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Λεβαντούλα

Lavandula pinnata

Λεβαντούλα με δαντελωτά φύλλα. Ανθίζει για μεγάλο μέρος του χρόνου.

1–1.5 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Ρίγανη

Origanum

Ρίγανη για παρτέρια, γλάστρες και την κουζίνα.

0.3–0.6 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Θυμάρι

Thymus vulgaris

Θυμάρι: χαμηλό μαξιλαράκι για άκρες, ανάμεσα σε πλάκες και σε γλάστρες.

0.2–0.4 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Κάρι

Helichrysum italicum

Το κάρι: ασημί φύλλωμα με άρωμα κάρυ και κίτρινα άνθη το καλοκαίρι.

0.4–0.6 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Σαντολίνα

Santolina chamaecyparissus

Ασημί, αρωματικό μαξιλαράκι με κίτρινα άνθη.

0.4–0.6 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Χαμαικυπάρισσος Πράσινος

Juniperus horizontalis

Έρπον κωνοφόρο που απλώνεται σαν χαλί, για πρανή και μεγάλες επιφάνειες.

0.1–0.3 m ύψος, έως 2 m πλάτος Χαμηλό Σε Απόθεμα

Πολυετή και αγρωστώδη για χρώμα και κίνηση

Δίνουν χρώμα για μήνες με λίγο νερό, και τα αγρωστώδη προσθέτουν κίνηση με τον αέρα. Ταιριάζουν σε χαλικόκηπους, μπορντούρες και ομαδικές φυτεύσεις.

Διέτης

Dietes bicolor

Ο διέτης: όρθια φύλλα σαν της ίριδας και άνθη για μήνες. Πολύ ανθεκτικός.

0.6–1 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Γκάουρα άσπρη

Oenothera lindheimeri

Η γκάουρα: λευκά άνθη σαν πεταλούδες που χορεύουν στον αέρα όλο το καλοκαίρι.

0.5–1 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Τουρπάτσια

Tulbaghia violacea

Μωβ άνθη από την άνοιξη ως το φθινόπωρο, για άκρες και γλάστρες.

0.3–0.6 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Μαργαρίτα Ασημόφυλλη

Gazania rigens

Ασημόφυλλη μαργαρίτα που ανοίγει στον ήλιο. Καλή εδαφοκάλυψη για ζεστά σημεία.

0.3–0.5 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Αγάπανθος

Agapanthus africanus

Μεγάλες μπλε σφαίρες ανθέων το καλοκαίρι. Για πεδινές περιοχές χωρίς παγετό.

0.5–1 m Χαμηλό

Μουχλεμπέργκια

Muhlenbergia capillaris

Ροζ-μωβ σύννεφο ανθέων το φθινόπωρο. Εντυπωσιακό σε ομάδες.

0.3–0.9 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Πενισέτο Πράσινο

Pennisetum alopecuroides

Αγρωστώδες με χνουδωτούς στάχυες από το καλοκαίρι ως το φθινόπωρο.

0.5–1 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Στίπα

Stipa

Λεπτό, μεταξένιο αγρωστώδες που κυματίζει με τον αέρα.

0.5–1 m (ανάλογα με το είδος) Χαμηλό Σε Απόθεμα

Φεστούκα Γκρίζα

Festuca glauca

Χαμηλές γαλαζωπές τούφες για άκρες και χαλικόκηπους.

0.2–0.3 m Χαμηλό

Αναρριχώμενα για σκιά και χρώμα

Μια πέργκολα με αναρριχώμενο δίνει σκιά το καλοκαίρι. Η βουκαμβίλια αντέχει ζέστη και ξηρασία, και το αμπέλι δίνει σκιά, σταφύλια και ήλιο τον χειμώνα, αφού ρίχνει τα φύλλα του.

Βέρα

Bougainvillea

Έντονο χρώμα σε ηλιόλουστους τοίχους και πέργκολες, με λίγο νερό. Έχει αγκάθια.

3–8 m Χαμηλό Σε Απόθεμα

Αμπελίσιμο Άσπρο

Vitis vinifera L. ‘Xynisteri’

Το ντόπιο Ξυνιστέρι, για πέργκολα με σταφύλια.

2–4 m Μέτριο Σε Απόθεμα

Δείτε όλες τις ποικιλίες αμπελιού στον οδηγό μας

Πότισμα: λιγότερο αλλά σωστά

• Τα πρώτα δύο καλοκαίρια όλα τα φυτά θέλουν τακτικό πότισμα, ακόμα και τα ξηρανθεκτικά. Η αντοχή στην ξηρασία έρχεται αφού ριζώσουν.
• Ποτίζετε βαθιά και αραιά, όχι λίγο και συχνά. Έτσι οι ρίζες κατεβαίνουν βαθύτερα και το φυτό αντέχει περισσότερο ανάμεσα στα ποτίσματα.
• Ποτίζετε νωρίς το πρωί, για να χάνεται λιγότερο νερό στην εξάτμιση.
• Πριν ποτίσετε, βάλτε το δάχτυλο 2–3 cm στο χώμα. Αν είναι ακόμα υγρό, περιμένετε.
• Το υπερβολικό πότισμα σκοτώνει περισσότερα μεσογειακά φυτά από την ξηρασία. Κιτρινισμένα φύλλα, μαλακοί βλαστοί και μυρωδιά μούχλας στο χώμα σημαίνουν ότι το νερό είναι πολύ. Σταματήστε το πότισμα και αφήστε το χώμα να στεγνώσει σε βάθος.
• Τον χειμώνα, με τις βροχές, κλείστε ή μειώστε πολύ την άρδευση.

Πότε και πώς να φυτέψετε

• Η καλύτερη εποχή είναι από τον Νοέμβριο ως τον Φεβρουάριο. Οι βροχές του χειμώνα βοηθούν τα φυτά να ριζώσουν πριν από την πρώτη ζέστη. Τα φυτά σε γλάστρα φυτεύονται και αργότερα, με τακτικό πότισμα.
• Ανοίξτε λάκκο διπλάσιο σε πλάτος από τη γλάστρα και ανακατέψτε το χώμα με οργανική ύλη. Σε βαρύ, αργιλώδες χώμα προσθέστε και άμμο ή χαλίκι για στράγγιση.
• Στηρίξτε τα νεαρά δέντρα με πάσσαλο τα πρώτα χρόνια, για να μεγαλώσουν ίσια και να μην τα ξεριζώνει ο αέρας.
• Αφήστε χώρο για το τελικό μέγεθος. Ένας κήπος που φυτεύεται πολύ πυκνός θέλει περισσότερο νερό και κλάδεμα αργότερα.

Συχνές ερωτήσεις

Τι μπορώ να βάλω αντί για γκαζόν;

Σε σημεία που δεν πατιούνται, έρπον λασμαρί, έρπον κωνοφόρο (Juniperus horizontalis), θυμάρι ή γκαζάνια. Σε σημεία που περπατάτε, χαλίκι ή πλάκες με αρωματικά ανάμεσα.

Πόσο συχνά ποτίζω έναν μεσογειακό κήπο;

Τα δύο πρώτα καλοκαίρια τακτικά, ανάλογα με το χώμα και τη ζέστη. Μετά, τα περισσότερα φυτά αυτού του οδηγού θέλουν ένα βαθύ πότισμα κάθε λίγες μέρες ή και πιο αραιά. Ελέγχετε πάντα πρώτα την υγρασία του χώματος.

Πότε είναι η καλύτερη εποχή για φύτευση;

Από τον Νοέμβριο ως τον Φεβρουάριο. Τα φυτά ριζώνουν με τις χειμωνιάτικες βροχές και αντέχουν καλύτερα το πρώτο καλοκαίρι.

Ποια φυτά φέρνουν μέλισσες και πεταλούδες;

Η λεβάντα, το λασμαρί, η ρίγανη, το θυμάρι, η σπατζιά, η γκάουρα και ο καλλιστήμονας είναι από τα πιο αγαπημένα τους.

Χρειάζονται λίπασμα τα μεσογειακά φυτά;

Ελάχιστο. Λίγη οργανική ύλη στη φύτευση και ένα ελαφρύ λίπασμα την άνοιξη αρκούν. Η πολλή λίπανση δίνει μαλακή βλάστηση που θέλει περισσότερο νερό.